گیاه گزنه

از زمان باستان گیاه گزنه یکی از فقره های اصلی طب سنتی بوده است. مصریان باستان از گیاه گزنه برای درمان آرتروز و درد پایین کمر استفاده می کردند و ارتش رومیان با مالیدن این گیاه خودشان را گرم نگه می داشتند.

عبارت انگلیسی گزنه به معنای سوزاننده می باشد زیرا که آن باعث ایجاد احساس سوزش موقت در محل تماس می شود. برگ های گیاه گزنه ساختاری پرز مانند دارد که نیش می‌ زند و باعث خارش، قرمزی و ورم می شود. (2)

با این وجود زمانی که به صورت پخته شده، فریز شده، خشک شده یا مکمل مورد استفاده قرار می گیرد کاملا بی خطر است.

در ادامه ی ۶ فایده گزنه را برپایی تحقیقات علمی آورده ایم.

1.گزنه مواد مغذی بسیار زیادی دارد

برگ ها و ریشه گیاه گزنه حاوی انواع مختلفی از مواد مغذی می باشند. این مواد مغذی شامل: (1)

  • ویتامین ها: ویتامین آ، ویتامین سی، ویتامین کا و همچنین ویتامین های گروه ب.
  • مواد معدنی: کلسیم، آهن، منیزیم، فسفر ،پتاسیم و سدیم.
  • چربی ها: لینولنیک اسید، لینولئیک اسید، پالمیتیک اسید، استیریک اسید و اولئیک اسید.
  • آمینو اسیدها: تمام آمینو اسیدهای ضروری
  • پلی فنول ها: ‏کائمپفرول، کوئرستین، کافئیک اسید، کومارین و دیگر فلاونوئیدها
  • رنگدانه ها: بتاکاروتن، لوتئین، لوتئو ژآکسانتین و دیگر کاروتنوئیدها

علاوه بر این بسیاری از این مواد مغذی داخل بدن به عنوان آنتی اکسیدان ها عمل می کنند. آنتی اکسیدان ها مولکول هایی می‌ باشند که از سلول‌ های بدن در برابر آسیب‌ های رادیکال‌ های آزاد مراقبت می‌ کنند. آسیب های به وجود آمده توسط رادیکال های آزاد با پیری، سرطان و همچنین دیگر بیماری های جدی در ارتباط است. (3)

مطالعه های انجام شده نشان می دهند که عصاره نیش گیاه گزنه باعث بالا رفتن سطح آنتی اکسیدانی خون می شود. (45)

خلاصه: گیاه گزنه حاوی انواع ویتامین ها، مواد معدنی، اسیدهای چرب، آنتی اکسیدان ها، پلی فنول ها و رنگدانه ها می باشد که بسیاری از این مواد داخل بدن به عنوان آنتی اکسیدان عمل می کنند.

2.گیاه گزنه به کاهش التهاب کمک می کند

فواید گیاه گزنه برای التهاب

التهاب یکی از بدن برای ترمیم خودش و مبارزه با عفونت ها است. با این وجود التهاب مزمن آسیب های قابل توجهی به بدن وارد می کند. (6)

گیاه گزنه حاوی انواع ترکیب هایی می باشد که به کاهش التهاب منجر می شود. در مطالعه های آزمایشگاهی و انجام شده بر روی حیوانات مشخص گردیده که گیاه گزنه با دخالت در تولید چندین هورمون التهابی باعث کاهش التهاب می‌ شود. (78)

در مطالعه های انجام شده بر روی انسان ها نیز مشخص شده که مصرف کرم گزنه یا محصولات گزنه به تسکین وضعیت های التهابی مانند آرتروز کمک می‌ کند. به عنوان مثال در یک مطالعه انجام شده بر روی ۲۷ نفر مشخص گردید که استفاده از کرم گزنه در قسمت های مبتلا به آرتروز به طور قابل ملاحظه ای نسبت به درمان پلاسیبو کاهش درد شد. (9)

در دیگر مطالعه نشان داده شد که مصرف مکمل حاوی عصاره گزنه به طور قابل ملاحظه‌ ای دردهای آرتروزی را کاهش داد. علاوه بر این شرکت کنندگان احساس کردند که می‌ توانند داروهای تسکین دهنده دردهای التهابی را به خاطر مصرف مکمل گزنه کمتر کنند. (10)

با وجود این یافته ها تحقیقات کافی برای توضیح به مصرف گیاه گزنه به عنوان یک درمان ضد التهابی وجود ندارد. تحقیقات بیشتری بر روی انسان ها باید صورت پذیرد.

خلاصه: گزنه به سرکوب التهاب کمک می کند و می‌ تواند برای وضعیت های التهابی مانند آرتروز مورد استفاده قرار گیرد اما با این حال باید تحقیقات بیشتری در این زمینه انجام شود.

3.گزنه به درمان نشانه های پروستات بزرگ شده کمک می کند

بیشتر از ۵۰ درصد آقایان بالای ۵۱ سال دچار بزرگ شدگی غده پروستات هستند. (11)

پروستات بزرگ شده معمولاً هایپرپلازی خوش خیم پروستات نامیده می شود. دانشمندان به طور قطع دلیل هایپرپلازی خوش خیم پروستات را نمی‌ دانند اما این وضعیت به طور قابل ملاحظه ای باعث ایجاد ناراحتی در ادرار کردن می شود.

به طور جالبی چندین مطالعه نشان دادند که گیاه گزنه به هایپرپلازی خوش خیم پروستات کمک می کند. تحقیقات انجام شده بر روی حیوانات نشان دادند که این گیاه قدرتمند از تبدیل تستوسترون به دی هیدرو تستوسترون پیشگیری می‌ کند که فرم بسیار قدرتمندتر از تستوسترون است. (12)

توقف این تبدیل به کاهش سایز پروستات کمک می کند. (13)

مطالعه های انجام شده بر روی افراد مبتلا به هایپرپلازی خوش خیم نشان می دهد که عصاره گیاه گزنه به درمان کوتاه مدت و بلند مدت مشکلات مرتبط با ادرار بدون داشتن هرگونه عوارض جانبی کمک می کند. (1415)

با این وجود مشخص نیست که گزنه در مقایسه با درمان های متداول چقدر موثرتر است.

خلاصه: گیاه گزنه به کاهش پروستات و درمان نشانه بزرگ شده در آقایان مبتلا به هایپرپلازی خوش خیم کمک می کند.

4.گیاه گزنه به درمان التهاب مخاط بینی آلرژیک کمک می کند

تب یونجه یک آلرژی می باشد که شامل التهاب در لایه داخلی بینی است. بررسی های انجام شده بر روی گیاه گزنه نشان می دهد که این گیاه می‌ تواند یک درمان طبیعی برای التهاب مخاط بینی آلرژیک باشد. تحقیقات آزمایشگاهی انجام شده نشان می‌ دهند که عصاره گیاه گزنه از فعالیت التهاب هایی که باعث ایجاد آلرژی فصلی می شوند ممانعت به عمل می آورد. از جمله این کارها می توان به مسدود کردن گیرنده های هیستامین و توقف آزادسازی مواد شیمیایی از سلول های ایمنی می باشد که نشانه های التهابی را تحریک می کنند. (16)

با این حال مطالعه های انجام شده بر روی انسان ها اشاره کرده اند که گیاه گزنه برابر و تنها کمی بهتر نسبت به پلاسیبو درمان التهاب مخاط بینی آلرژیک هستند. (1718)

در حالی که این گیاه حاکی از نشانه های امیدوار کننده به عنوان یک درمان طبیعی برای التهاب مخاط بینی آلرژیک است اما مطالعه های بیشتری باید بر روی انسان ها صورت گیرد.

خلاصه: گیاه گزنه به کاهش نشانه های التهاب مخاط بینی آلرژیک می کند. اما با این حال برخی تحقیقات نشان می دهند که شاید گیاه گزنه موثرتر از پلاسیبو نباشد. تحقیقات بیشتری باید درباره اثرات گیاه گزنه بر روی آلرژیک صورت گیرد.

5.گیاه گزنه فشار خون را پایین می آورد

فایده گیاه گزنه برای فشار خون بالا

تقریباً یک سوم بزرگسالان آمریکا فشار خون بالایی دارند. (19) فشار خون بالا یکی از نگرانی های جدی سلامتی می باشد زیرا که شما را در خطر سکته و بیماری قلبی قرار می دهد که این دو از بزرگترین عوامل مرگ و میر در جهان هستند. (20)

به طور سنتی از گیاه گزنه برای درمان فشار خون بالا مورد استفاده قرار می گرفته است. (21)

مطالعه های آزمایشگاهی در انجام شده بر روی حیوانات نشان می دهند که گزنه چندین روش فشار خون را پایین می آورد. یکی از این روش ها تحریک تولید نیتریک اکسید است که به عنوان یک گشاد کننده رگ عمل می کند. گشاد کننده ها آرام سازی عضلانی رگ های خونی شده و آنها را بزرگ تر می کند. (2122)

علاوه بر این گزنه ترکیباتی دارد که به عنوان مسدود کننده کانال های کلسیم عمل می کند و با کاهش انقباض باعث آرام سازی قلب می شود. (2123)

در مطالعه های انجام شده بر روی حیوانات مشخص گردیده که گزنه به پایین آمدن سطح فشار خون و در عین حال افزایش آنتی اکسیدان های مدافع قلب کمک می کند. (2425)

با این حال گیاه گزنه فشار خون انسان هنوز واضح نیست. علاوه بر این باید مطالعه های بیشتری صورت گیرد تا بتوان مصرف گیاه گزنه برای فشار خون را تجویز کرد.

خلاصه: گیاه گزنه به وسیله سازی رگ های خونی کاهش انقباض قلب باعث پایین آمدن فشار خون می شود. اما با این حال باید تحقیقات بیشتری برای تایید این اثرات صورت گیرد.

6.گزنه قند خون را کنترل می کند

هم مطالعه های انجام شده بر روی انسان ها و هم بر روی حیوانات را با پایین آمدن سطح قند خون مرتبط می دانند. (2627282930)

در حقیقت این گیاه حاوی ترکیباتی می باشد که اثرات انسولین را تقلید می کند. (31)

در یک مطالعه انجام شده بر روی ۴۶ نفر مصرف ۵۰۰ میلی گرم عصاره گزنه برای سه بار در روز به طور قابل ملاحظه‌ ای باعث کاهش سطح قند خون نسبت به پلاسیبو شد. (30)

با وجودی که یافته های به دست آمده امیدوار کننده هستند اما مطالعات بسیار کمی بر روی انسان ها درباره اثرات گیاه گزنه بر قند خون گرفته و بنابراین تحقیقات بیشتری مورد نیاز است.

خلاصه: در حالی که گیاه گزنه به پایین آوردن سطح قند خون کمک می کند اما برای توصیه به مصرف انجام مطالعه های بیشتر ضروری است.

دیگر فواید گیاه گزنه

گزنه دیگر فواید قدرتمندی هم برای سلامتی شما به دنبال دارد که برخی آن ها عبارتند از:

  • خونریزی: مطالعه های انجام شده نشان می دهند داروهای پزشکی که حاوی عصاره گزنه هستند باعث کاهش خون ریزی اضافی به خصوص بعد از عمل جراحی می شود. (3233)
  • سلامت کبد: عملکرد آنتی اکسیدانی گزنه از کبد شما در برابر آسیب های سموم، فلزات سنگین و التهابات مراقبت می کند. (3435)
  • ادرار آور طبیعی: این گیاه به بدن شما کمک می کند تا نمک و آب اضافی را دفع کند و به طور موقت باعث پایین آمدن فشار خون می شود. اما در خاطر داشته باشید که این یافته ها از روی تحقیقات بر روی حیوانات به دست آمده است. (3136)
  • شفای زخم و سوختگی: استفاده از کرم گزنه باعث بهبود زخم ها مانند سوختگی می شود. (373839)

خلاصه: از دیگر از فواید گیاه گزنه می‌ توان به کاهش خونریزی، سلامت کبد و شفای زخم ها اشاره کرد.

عوارض جانبی گیاه گزنه

به طور کل مصرف گیاه گزنه به صورت پخته شده و خشک بی خطر است. در صورتی هم که عوارض جانبی وجود داشته باشد بسیار محدود هستند. با این وجود مراقب کار کردن با گزنه تازه باشید زیرا که پرزهای آن به پوست شما آسیب می‌ رساند. پرزهای گیاه گزنه می‌ تواند باعث ورود برخی مواد شیمیایی به بدن شما شود. از جمله این مواد می توان به موارد زیر اشاره کرد: (12)

  • استیل کولین
  • سروتونین
  • هیستامین
  • فرمیک اسید
  • لکوترین

این ترکیبات می تواند باعث جوش، خارش، برامدگی و کهیر شوند. در برخی موارد نادر نیش گزنه باعث واکنش های شدید آلرژیک می شود که زندگی افراد را تهدید می کند. با این حال زمانی که گیاهی گزنه فرآوری می‌ شود این ترکیبات نیز اثر خود را از دست می دهند بدان معنا که شما تجربه سوزش معده یا دهان را با خوردن گزنه خشک یا پخته شده تجربه نخواهید کرد. (1)

خانم های حامله نباید از مصرف گیاه گزنه کنند زیرا که باعث تحریک انقباض های رحمی شده و خطر سقط جنین را بالا می برد. (40)

در صورتی که وضعیت های زیر را دارید قبل از مصرف گزنه پزشک مشورت داشته باشید:

  • باریکی رگ‌ ها
  • مصرف داروی فشار خون
  • قرص های ادرار آور
  • داروهای دیابت

گزنه ممکن است با این داروهای پزشکی تداخل داشته باشد. به عنوان مثال استفاده همزمان گیاه گزنه به همراه داروهای ادرار آور ممکن است خطر دی هیدراته شدن را در شما افزایش دهد.

خلاصه: خوردن گیاه گزنه به صورت پخته شده یا خشک شده برای اغلب افراد بی خطر است. با این حال شما نباید برگ تازه این گیاه را استفاده کنید زیرا که ممکن است باعث ایجاد ناراحتی شود.

چگونه گزنه را مصرف کنیم

به راحتی می توان گزنه را به برنامه روزانه خود اضافه کرد. گزنه به صورت های مختلف مانند کپسول، کرم، رنگ، خشک شده و فریز شده وجود دارد. همچنین از روغن گزنه برای تسکین نشانه های ورم مفاصل و استخوان ها مورد استفاده قرار می گیرد.

در حال حاضر توصیه ای برای مقدار مصرف محصولات گزنه وجود ندارد. اما مطالعه های انجام شده می گویند که این مقدار دوزها مناسب ترین برای شرایط به خصوص است. (1417)

  • هایپرپلازی پروستات خوش خیم: ۳۶۰ میلی گرم عصاره ریشه گزنه در روز.
  • آلرژی ها: ۶۰۰ میلی گرم برگ گزنه خشک شده در روز.

اگر می ‌خواهید مکمل گزنه را تهیه کنید بهتر است که قبل از مصرف آن با دکتر مشورت داشته باشید تا طرز مصرف آن را بدانید.

خلاصه: گیاه گزنه به صورت های مختلفی وجود دارد. شما می توانید به صورت خشک شده، مکمل، کرم و دیگر روش ها از این گیاه بهره ببرید.

حرف آخر درباره گیاه گزنه

گیاه گزنه از گیاهان مغذی و دارویی محبوب در غرب است. مطالعه های انجام شده نشان می دهند که گیاه گزنه به کاهش التهاب، فشار خون، قند خون و بهبود دیگر وضعیت ها کمک می کند.

منبع: Healthline

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

لطفاً دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید