غذاهای مفید برای نارسایی کلیه

بیماری های کلیه مشکل رایجی می ‌باشند که حدود ۱۰ درصد از افراد دنیا را تحت تاثیر قرار داده است. کلیه ها کوچک اما قدرتمند می باشند که کارهای بسیار مهمی را انجام می دهند. (1)

کلیه ها مسئول تصفیه کردن پس مانده غذاها، آزاد سازی هورمون هایی که فشار خون را تنظیم می کنند، متعادل سازی جریان های در بدن، تولید ادرار و بسیار دیگری از وظایف ضروری می باشد.(2)

کلیه ها ممکن است به دلایل مختلفی آسیب ببینند. دیابت و فشار خون بالا رایج ترین عوامل هستند که خطر ابتلا به بیماری‌ های کلیوی را بالا می برند. با این وجود چاقی، استعمال دخانیات، ژنتیک، جنسیت و سن باعث افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های کلیوی می ‌شود.

قند خون کنترل نشده و فشار خون بالا باعث آسیب دیدن رگ های کلیه ها می شود که این امر باعث کاهش توانایی آنها برای انجام کار در سطح بهینه می گردد. بنابراین بسیار مهم است که افراد دارای مشکلات کلیوی یک رژیم غذایی خاص را دنبال کنند. (3)

رژیم غذایی بیماران کلیوی

محدودیت رژیم‌های غذایی بستگی به مقدار آسیب دیدگی کلیه ها دارد. برای مثال افرادی که در مراحل ابتدایی بیماری های کلیه قرار دارند محدودیت های متفاوتی نسبت به افرادی دارند که کلیه آنها ناکارآمد شده است که همچنین به نام بیماری نارسایی کلیوی شناخته می شود.

برای اکثر افرادی که دارای بیماری های کلیوی پیشرفته می باشند بسیار مهم می ‌باشد که رژیم غذایی مناسب کلیه را دنبال کنند تا به کاهش مقدار مواد زائد در خون کمک کنند. این رژیم اغلب به نام رژیم غذایی کلیوی شناخته می شود که به بالا بردن عملکرد کلیه ها و جلوگیری از ضرر های پیش رو کمک می‌ کنند. (67)

در حالی که محدودیت های رژیم غذایی بیماران کلیوی متفاوت است اما پیشنهاد می شود تمام افرادی که بیماری های کلیه می دارند مواد زیر را محدود کنند: (8)

  • سدیم: سدیم در غذاهای بسیاری یافت می شود و قسمت اصلی نمک است. کلیه های آسیب دیده نمی توانند سدیم را تصفیه کنند که این باعث می ‌شود فشار خون بالا برود. اغلب توصیه می‌ شود که مقدار سدیم دریافتی را به کمتر از ۲۰۰۰ میلی گرم در روز برسانید. (910)
  • پتاسیم:پتاسیم نقش حیاتی در بدن بازی می کند اما آن دسته از افرادی که دچار بیماری های کلیوی هستند باید برای جلوگیری از بالا رفتن فشار خون پتاسیم را محدود کنند. به طور معمول توصیه می شود که مقدار پتاسیم مصرفی در روز را به کمتر از ۲۰۰۰ میلی گرم برسانید. (1112)
  • فسفر: کلیه های آسیب دیدن می توانند مقدار فسفر اضافی را از بدن خارج کنند. مقدار فسفر بالا باعث صدمه به بدن می شود بنابراین مصرف این ماده معدنی باید محدود شود و مقدار آن به ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی گرم در روز برسد. (1314)

پروتئین دیگر ماده غذایی می باشد افرادی که از بیماری های کلیوی رنج می ‌برند باید آن را محدود کنند زیرا که مواد زائد تولید شده از سوخت و ساز پروتئین نمی توانند توسط کلیه های آسیب دیده پاکسازی شوند.

با این وجود افراد دیالیزی که از نارسایی کلیه رنج می برند برای تصفیه و پاکسازی خون نیاز به پروتئین بالایی دارند. (1516)

غذاهای مفید برای نارسایی کلیه

بیماری کلیوی هر شخص متفاوت می باشد به همین خاطر بسیار مهم است که برای رژیم غذایی مناسب شما با پزشکتان مشورت کنید. خوشبختانه غذاهای سالم و لذیذ بسیاری که مقدار فسفر و پتاسیم و سدیم آن کم باشد وجود دارد. در اینجا به معرفی ۲۰ غذای مناسب برای افرادی که دچار مشکل کلیه هستند می پردازیم.

1.گل کلم

گل کلم یک ماده غذایی گیاهی می باشد که سرشار از مواد غذایی بسیاری مانند ویتامین سی، ویتامین کا و ویتامین های گروه ب می باشد. همچنین گل کلم سرشار از ترکیبات ضد التهاب مانند ایندول بوده که منبع بی نظیری از فیبر است. همچنین پوره گل کلم می تواند به جای پوره سیب زمینی در کنار بشقاب غذای افراد مبتلا به نارسایی کلیه مورد استفاده قرار گیرد. (17)

یک فنجان از گل کلم پخته شده (۱۲۴ گرم) حاوی: (18)

  • سدیم: ۱۹ میلی گرم
  • پتاسیم: ۱۷۶ میلی گرم
  • فسفر: ۴۰ میلی گرم

بیشتر بدانید فایده های مصرف گل کلم

2.بلوبری

بلوبری برای نارسایی کلیه بی نظیر است

بلوبری یکی از بهترین منابع آنتی اکسیدان ها می باشد که شما می توانید مصرف کنید. بلوبری به ویژه حاوی آنتی اکسیدانی به نام آنتوسیانین می باشد که از بدن در برابر بیماری های قلبی، برخی سرطان ها، کاهش عملکرد شناختی و دیابت محافظت می کند. (20)

همچنین بلوبری یک ماده غذایی دوست دار کلیه می باشد که سدیم ، پتاسیم و فسفر پایینی است.

هر یک فنجان از بلوبری (۱۴۸ گرم) تازه حاوی: (21)

  • سدیم: 1.5 میلی گرم
  • پتاسیم: ۱۱۴ میلی گرم
  • فسفر: ۱۸ میلی گرم

3.ماهی خاردار

پروتئین ماهی خاردار بسیار با کیفیت می باشد که حاوی چربی سالم امگا ۳ است. ماهی خاردار به کاهش التهاب و کاهش خطر عملکرد شناختی، افسردگی و اضطراب کمک می‌ کند. در حالی که تمام ماهی ها دارای فسفر بالایی هستند اما ماهی خاردار کمترین مقدار فسفر را در میان غذاهای دریایی دارد. با این وجود بسیار مهم است که مقدار کمی از این ماهی را برای پایین نگه داشتن مقدار فسفر استفاده کنید. (222324)

هر ۸۵ گرم از ماهی خاردار پخته شده حاوی: (25)

  • سدیم: ۷۴ میلی گرم
  • پتاسیم: ۲۷۹ میلی گرم
  • فسفر: ۲۱۱ میلی گرم

4.انگور قرمز

مواد غذایی برای افراد کلیوی

نه تنها انگور قرمز بسیار لذیذ می باشد بلکه مقدار زیادی از مواد غذایی برای شما به دنبال می آورد. انگور قرمز سرشار از ویتامین C و آنتی اکسیدانی به نام فلاونوئید می باشد که به کاهش التهاب کمک می کند. علاوه بر این انگور قرمز رزوراترول است که نوعی از فلاونوئید می باشد و به سلامت قلب و همچنین محافظت از بدن در برابر دیابت و کاهش عملکرد شناختی کمک می کند. (26) (2728)

این میوه شیرین دوست دار کلیه در هر نصف فنجان (۷۵ گرم) حاوی: (29)

  • سدیم: ۱.۵ میلی گرم
  • پتاسیم: ۱۴۴ میلی گرم
  • فسفر: ۱۵ میلی گرم

5.سفیده تخم مرغ

با وجودی که زرده تخم مرغ ماده بسیار مغذی می باشد اما حاوی فسفر بالایی دارد. فسفر تخم مرغ در بخش زرده قرار دارد و به همین خاطر سفیده انتخاب مناسبی برای افراد مبتلا به نارسایی کلیه است. سفیده تخم مرغ منبعی سرشار از پروتئین با کیفیت بوده که دوست کلیه می باشد.

سفیده ۲ عدد تخم مرغ بزرگ (۶۶ گرم) حاوی: (30)

  • سدیم: ۱۱۰ میلی گرم
  • پتاسیم: ۱۰۸ میلی گرم
  • فسفر: ۱۰ میلی گرم

بیشتر بدانید ۱۰ فایده شگفت انگیز تخم مرغ

6.سیر

به کسانی که از مشکلات کلیه رنج می‌ برند توصیه می ‌شود که مقدار سدیم دریافتی در رژیم خود از جمله نمک را محدود کنند. سیر یک جایگزین خوش عطر و طعم برای نمک می باشد و در عین حال مزایای سلامتی زیادی برای شما به دنبال می آورد.

سیر منبعی سرشار از منگنز، ویتامین سی و ویتامین ب ۶ است و حاوی ترکیبات سولفور بوده که عملکرد ضد التهابی دارد.

هر 9 گرم سیر حاوی: (31)

  • سدیم: ۱.۵ میلی گرم
  • پتاسیم: ۳۶ میلی گرم
  • فسفر: ۱۴ میلی گرم

7.گندم سیاه

اکثر غلات کامل دارای فسفر زیادی هستند اما گندم سیاه یک استثنای سالم می باشد. گندم سیاه ماده بسیار مغذی می باشد که برای شما مقدار خیلی خوبی از ویتامین‌ های ب، منیزیم، آهن و فیبر فراهم می کند. همچنین گندم سیاه بدون گلوتن بوده و باعث می شود که یک انتخاب خوب برای افرادی باشد که بیماری های شکمی داشته یا به گلوتن حساسیت دارند.

هر نصف فنجان گلوتن (۸۴ گرم) پخته شده حاوی:(32)

  • سدیم: ۳.۵ میلی گرم
  • پتاسیم: ۷۴ میلی گرم
  • فسفر: ۵۹ گرم

بیشتر بدانید فیبر چگونه به لاغری و بهبود سلامتی شما کمک می کند

8.روغن زیتون

روغن زیتون برای افراد مبتلا به مشکلات کلیوی

روغن زیتون یک منبع سالم از چربی می باشد و همچنین بدون فسفر بوده که باعث می شود یک انتخاب فوق العاده برای افراد مبتلا به نارسایی کلیه است. اغلب افرادی که دچار بیماری ‌های پیشرفته کلیوی هستند با حفظ وزن خود مشکل دارند بنابراین استفاده از غذاهای سالم به همراه کالری بالا مانند روغن زیتون بسیار مهم می باشد. (33)

اکثریت چربی روغن زیتون چربی اشباع نشده بوده که اولئیک اسید نامیده می شود دارای خاصیت ضد التهابی می باشد. علاوه بر این چربی های اشباع نشده در دماهای بالا پایدار هستند و باعث می شود که روغن زیتون یک انتخاب مناسب برای پخت و پز باشد. (34)

یک اونس (۲۸ گرم) از روغن زیتون حاوی: (35)

  • سدیم: 0.3 میلی گرم
  • پتاسیم : 0.1 میلی گرم
  • فسفر صفر

بیشتر بدانید فایده های روغن زیتون

9.بلغور

بلغور یک دانه بسیار قدیمی بوده و جایگزین بسیار مناسبی برای دیگر غلات می باشد که فسفر و پتاسیم بالایی دارند. این دانه مغزی سرشار از ویتامین های گروه ب، منیزیم و آهن و منگنز می باشد. همچنین به یک منبع پروتئین گیاهی و سرشار از فیبر می باشد که برای سلامت گوارش بسیار مهم است.

یک نصف فنجان (۹۱ گرم) از بلغور حاوی: (36)

  • سدیم: ۴.۵ میلی گرم
  • پتاسیم: ۶۲ میلی گرم
  • فسفر:  ۳۵ میلی گرم

10.کلم

کلم متعلق به خانواده سبزیجات چلیپایی می باشد که حاوی ویتامین، مواد معدنی و ترکیبات قدرتمند گیاهی است. کلم منبع خیلی خوبی از ویتامین کا، ویتامین سی و بسیاری از ویتامین های گروه ب می باشد. (37)

علاوه بر این حاوی فیبر غیر محلول می باشد که این نوع از فیبر به شما کمک می کند تا دستگاه گوارش سالمی داشته باشید. همچنین کلم پتاسیم، فسفر و سدیم پایینی دارد به صورتی که هر یک فنجان (۷۰ گرم) کلم حاوی:(38)

  • سدیم ۱۳ میلی گرم
  • پتاسیم ۱۱۹ میلی گرم
  • فسفر ۱۸ میلی گرم

11.سینه مرغ بدون پوست

سینه مرغ از مواد غذایی مناسب برای افراد کلیوی است

افراد مبتلا به بیماری های کلیوی باید به صورت محدود پروتئین مصرف کنند اما خوردن پروتئین های با کیفیت برای حفظ سلامتی بدن بسیار مهم است. سینه مرغ بدون پوست حاوی مقدار کمی از پتاسیم و سدیم نسبت به سینه مرغ با پوست می باشد.

برای خرید مرغ همواره مرغ تازه انتخاب کنید و از تهیه مرغ های آماده (به طور مثال به صورت کبابی) خودداری کنید زیرا که حاوی مقدار زیادی از سدیم و فسفر می باشد.

سه اونس (۸۴ گرم) سینه مرغ بدون پوست حاوی: (39)

  • سدیم: ۶۳ میلی گرم
  • پتاسیم: ۲۱۶ میلی گرم
  • فسفر: ۱۹۲ میلی گرم

این مطلب را هم بخوانید بهترین مواد خوراکی با پروتئین با کیفیت

12.فلفل دلمه ای

فلفل دلمه‌ای سرشار از مواد مغذی می باشد که برخلاف دیگر سبزیجات پتاسیم بسیار پایین دارد. فلفل دلمه های رنگی حاوی مقادیر بسیار زیادی از ویتامین سی و آنتی اکسیدان می باشد.

در حقیقت یک فلفل دلمه ای قرمز کوچک (۷۴ گرم) حاوی ۱۵۸ درصد از میزان ویتامین سی نیاز روزانه شما می باشد. همچنین فلفل دلمه‌ای حاوی ویتامین آ بوده که برای عمل کرد بهتر دستگاه ایمنی بسیار مهم است و استفاده از آن به بیماران کلیوی توصیه می شود. (40)

یک فلفل دلمه ای کوچک (۷۴ گرم) حاوی: (41)

  • سدیم: ۳ میلی گرم
  • پتاسیم: ۱۵۶ میلی گرم
  • فسفر: ۱۹ میلی گرم

13.پیاز

پیاز یک طعم دهنده غذایی بدون سدیم بسیار مناسب برای رژیم غذایی افراد دارای مشکل کلیوی می باشد. کاهش نمک برای بسیاری از بیماران کار خیلی سختی است اما جایگزین کردن نمک با پیاز ایده بسیار خوبی خواهد بود.

سیر و پیاز تفت داده شده در روغن زیتون به غذای شما همه خوبی اضافه می کنند بدون اینکه به سلامت کلیه های شما لطمه وارد کند.

علاوه بر این پیاز سرشار از ویتامین سی، منگنز، ویتامین های گروه ب و حاوی فیبرهای پریبیوتیک می باشد که با تغذیه کردن باکتری های مفید روده ای به حفظ سلامت دستگاه گوارش کمک می‌ کند. (42)

پیاده کوچک (۷۰ گرم) حاوی: (43)

  • سدیم: ۳ میلی گرم
  • پتاسیم: ۱۰۲ میلی گرم
  • فسفر: ۲۰ میلی گرم

14.گیاه منداب

بسیاری از گیاهان سبز رنگ مانند اسفناج و کلم کالی به خاطر اینکه مقدار پتاسیم بالایی دارند برای رژیم غذایی افراد دچار بیماری های کلیه مناسب نیستند. با این وجود گیاه منداب حاوی مقدار پایینی از پتاسیم می ‌باشد که انتخاب مناسب برای تهیه سالاد خواهد بود.

گیاه منداب منبع بسیار خوبی از ویتامین کا و ماده های معدنی منگنز و کلسیم است که هر دوی این مواد معدنی برای سلامت استخوان ها مهم می باشند. همچنین گیاه منداب حاوی نیترات می باشد که تحقیقات نشان داده اند برای پایین آوردن فشار خون برای افرادی که دچار مشکلات کلیه هستند بسیار مناسب است.(44)

یک فنجان (۲۰ گرم) گیاه منداب حاوی: (45)

  • سدیم: ۶ میلی گرم
  • پتاسیم: ۷۴ میلی گرم
  • فسفر ۱۰ میلی گرم

15.آجیل ماکادمیا

آجیل ماکادمیا مناسب بیماران کلیوی

اکثر آجیل ها فسفر بالایی دارند و به همین خاطر جایی در رژیم افراد مبتلا به نارسایی کلیه ندارند. با این وجود ماکادمیا یک انتخاب لذیذ برای بیماران کلیوی می باشد. ماکادمیا نسبت به دیگران آجیل های پرطرفدار مانند بادام زمینی و بادام فسفر بسیار پایینی دارد. همچنین ماکادمیا حاوی چربی‌ های سالم و ویتامین های گروه ب، منیزیم، مس، آهن و منگنز می باشد.

یک اونس (۲۸ گرم) ماکادمیا حاوی: (46)

  • سدیم: ۱.۴ میلی گرم
  • پتاسیم: ۱۰۳ میلی گرم
  • فسفر: ۵۳ میلی گرم

بیشتر بدانید چرا باید آجیل بخوریم

16.تربچه

تربچه یک انتخاب مناسب برای اضافه کردن به رژیم غذایی بیماران کلیوی می باشد به این خاطر که فسفر و پتاسیم بسیار پایینی دارد اما سرشار از دیگر مواد غذایی می باشد.

تربچه سرشار از ویتامین سی است که تحقیقات نشان داده‌اند خطر ابتلا به بیماری‌ های قلبی و آب مروارید را کاهش می دهد. علاوه بر این طعم فلفلی مانند تربچه طعم خوبی به غذای شما می دهد. (4748)

نصف فنجان (۵۸ گرم) تربچه حلقه شده حاوی: (49)

  • سدیم: ۲۳ میلی گرم
  • پتاسیم: ۱۳۵ میلی گرم
  • فسفر: ۱۲ میلی گرم

17.شلغم

شلغم

شلغم دوست کلیه بوده و جایگزین برای سبزیجات حاوی پتاسیم بالا مانند سیب زمینی و کدو می باشند. شلغم حاوی فیبر٬ ویتامین سی، ویتامین ب ۶، منگنز و کلسیم می باشد.

نصف فنجان (۷۸ گرم) شلغم پخته شده حاوی: (50)

  • سدیم: ۱۲.۵ میلی گرم
  • پتاسیم: ۱۳۸ میلی گرم
  • فسفر: ۲۰ میلی گرم

18.آناناس

بسیاری از میوه ‌های استوایی مانند پرتقال، موز و کیوی مقدار پتاسیم بالایی دارند. خوشبختانه آناناس پتاسیم پایینی داشته و شیرین می باشد و جایگزین دیگر میوه ها برای بیماران کلیوی خواهد بود.

علاوه بر این آناناس سرشار از فیبر، ویتامین‌های گروه ب، منگنز و آنزیم بروملین می باشد که به کاهش التهاب کمک می کند.

یک فنجان (۱۶۵ گرم) آناناس حاوی: (51)

  • سدیم: ۲ میلی گرم
  • پتاسیم: ۱۸۰ میلی گرم
  • فسفر: ۱۳ میلی گرم

19.کرن بری

کرن بری هم برای دستگاه ادرار و هم کلیه ها بسیار مفید می باشد. این میوه های کوچک حاوی موادی می باشد که از چسبیدن باکتری ها به مجاری ادراری جلوگیری کرده و از ایجاد عفونت پیشگیری می‌ کند. (5354)

این میوه برای بیماران کلیوی بسیار مفید است زیرا که خطر ابتلا به عفونت ‌های مجاری ادراری در آنها افزایش پیدا می کند. کرن بری را می توان به صورت خشک، پخته‌ شده، تازه یا آب گرفته شده مصرف کرد. کرن بری سدیم فسفر و پتاسیم پایینی دارد. (55)

یک فنجان (100 گرم) کرن بری حاوی: (56)

  • سدیم: ۲ میلی گرم
  • پتاسیم: ۸۵ میلی گرم
  • فسفر: ۱۳ میلی گرم

20.قارچ شیتاکه

قارچ شیتاکه ار خوش طعم می‌باشد که می ‌توان به عنوان گوشت گیاهی از آن استفاده کرد مخصوصاً برای بیمارانی که باید مقدار پروتئین دریافتی خود را محدود کنند.

قارچ شیتاکه منبع فوق العاده ای از ویتامین های گروه ب، منگنز و سلنیوم می باشد. علاوه بر این قارچ شیتاکه مقدار مناسبی از پروتئین و فیبر را برای شما به همراه دارد. (5758)

قارچ شیتاکه مقدار پایین پتاسیم نسبت به قارچ سفید دکمه‌ای دارد و باعث می ‌شود که یک انتخاب بسیار مناسب برای رژیم بیماران کلیوی باشد.

یک فنجان (۱۴۵ گرم) قارچ شیتاکه پخته شده حاوی: (59)

  • سدیم: ۶ میلی گرم
  • پتاسیم: ۱۷۰ میلی گرم
  • فسفر: ۴۲ میلی گرم

حرف آخر درباره مواد غذایی برای افراد کلیوی

در بالا غذاهای مناسب رژیم بیماران کلیوی را به شما معرفی کردیم. اما به خاطر داشته باشید که قبل از انتخاب هر یک از این مواد غذایی با پزشک خود مشورت کنید تا مطمئن شوید برای سلامتی شما مناسب باشد. محدودیت های خوراکی رژیم غذایی به مقدار آسیب دیدگی کلیه ها و همچنین داروهایی که مصرف می کنید بستگی دارد.

منبع: healthline

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

لطفاً دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید